Khi chủ nhà mua điện theo giá sinh hoạt, tiền điện thu của người thuê không được cao hơn mức tính theo biểu giá bậc thang của Nhà nước. Từ 25/5/2026, thu cao hơn quy định bị phạt 20–30 triệu đồng và phải trả lại phần thu thừa. Mức "đúng" phụ thuộc số người ở và số kWh dùng, không phải một đơn giá cố định như 3.500 đồng một số.
Quy định nào đang có hiệu lực
- Xử phạt: Nghị định 133/2026/NĐ-CP (ký 6/4/2026, hiệu lực 25/5/2026) phạt 20–30 triệu đồng người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn quy định, trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện sinh hoạt. Người cho thuê phải hoàn trả số tiền thu thừa (theo Dân Việt và Thư Viện Pháp Luật).
- Cách tính: Thông tư 60/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương (ngày 2/12/2025). Theo tổng hợp của LuatVietnam, cứ 4 người được tính là một hộ sử dụng điện (Điều 12 khoản 5 điểm c): 1 người bằng 1/4 định mức, 2 người bằng 1/2, 3 người bằng 3/4, 4 người bằng một định mức đủ.
- Hợp đồng dưới 12 tháng: nếu không kê khai đủ số người ở thì áp giá của mức 101–200 kWh cho phần điện dùng.
Ví dụ: cùng 100 kWh, số người khai khác nhau thì tiền khác nhau
Tính theo biểu giá 6 bậc hiện hành, ngưỡng các bậc nhân theo số người chia 4. Đơn vị đồng, chưa gồm VAT 8%:
| Tình huống (phòng dùng 100 kWh) | Tiền điện chưa VAT | Gồm VAT 8% | Bình quân mỗi kWh |
|---|---|---|---|
| Khai 4 người (1 định mức) | 201.700 đ | 217.836 đ | 2.017 đ |
| Khai 3 người | 210.775 đ | 227.637 đ | 2.108 đ |
| Khai 2 người | 219.850 đ | 237.438 đ | 2.198 đ |
| Khai 1 người | 268.625 đ | 290.115 đ | 2.686 đ |
| Hợp đồng dưới 12 tháng, không khai đủ | 238.000 đ | 257.040 đ | 2.380 đ |
So với một chủ trọ thu 3.500 đồng một số (ví dụ minh hoạ, không nhắm ai), 100 kWh thành 350.000 đồng, cao hơn 30% so với trường hợp khai 1 người và hơn 70% so với khai 4 người. Ít người ở thì bình quân mỗi kWh cao hơn vì mỗi người chỉ được chia một phần định mức, đó là hệ quả của cách tính theo số người ở trên, không phải chủ nhà thu thêm.
Đây là ví dụ tự tính từ biểu giá và cách hiểu ở trên. Nếu điện lực tính khác, hãy lấy số của điện lực làm chuẩn.
Người thuê tự kiểm tra thế nào
- Hỏi số kWh và đơn giá. Yêu cầu chủ nhà cho xem số công tơ (hoặc công tơ phụ của phòng) đầu kỳ và cuối kỳ, kèm hoá đơn của điện lực.
- Tự nhân lại. Lấy số kWh của phòng tính theo bảng bậc thang với đúng số người ở, so với số tiền chủ nhà thu.
- Kiểm tra hợp đồng thuê. Thời hạn, số người ghi trong hợp đồng, và việc đăng ký tạm trú ảnh hưởng đến cách tính.
- Giữ chứng cứ. Ảnh công tơ có ngày giờ, tin nhắn báo tiền điện, biên lai.
Phản ánh ở đâu
Nếu thấy bị thu cao hơn quy định, bạn có thể phản ánh với điện lực nơi cấp điện hoặc Sở Công Thương địa phương. Ví dụ ở Hà Nội, các bài báo nêu tổng đài điện lực và Sở Công Thương thành phố nhận phản ánh. Nên bắt đầu bằng việc trao đổi với chủ nhà dựa trên số liệu đã tính, trước khi phản ánh lên cơ quan chức năng.
Muốn thử tính với số kWh của phòng mình, dùng máy tính tiền điện theo bậc (công cụ này tính cho một hộ đủ 1 định mức, tức khoảng 4 người). Và để hiểu vì sao tiền điện tăng dù dùng "không nhiều", xem 5 dấu hiệu thiết bị ngốn điện.
Hiểu điện nhà mình, không cần là kỹ sư
Vào danh sách chờ để là người đầu tiên trải nghiệm khi cổng dùng thử mở.