Giá điện sinh hoạt không đổi từ 10/5/2025 (giá bán lẻ bình quân 2.204,0655 đồng/kWh theo Quyết định 1279/QĐ-BCT), nên hoá đơn tăng gấp đôi gần như chắc chắn là do số kWh tăng, do kỳ ghi số dài hơn, hoặc do phần điện dùng thêm rơi vào bậc giá cao hơn. Công tơ sai là khả năng có thật nhưng hiếm hơn, và chỉ kiểm tra được bằng cách đối chiếu chứ không thể đoán từ số tiền.
Chuyện gì đã xảy ra tháng 4–5/2026
Trong tháng 4 và 5/2026, nhiều hộ gia đình phản ánh hoá đơn tiền điện tăng gần gấp đôi và nghi ngờ công tơ điện tử. Theo Báo Cần Thơ (11/06/2026), đại diện Điện lực TP Cần Thơ cho biết hoá đơn tăng là do sản lượng điện tiêu thụ thực tế, không phải lỗi công tơ. Đơn vị này đã lắp 100% công tơ điện tử đo ghi từ xa cho hộ sinh hoạt từ tháng 10/2025 và cam kết giải quyết phản ánh trong 24 giờ, kể cả xuống nhà kiểm tra.
Đó là phát biểu của một điện lực địa phương, không phải kết luận chung cho mọi nơi. Vì vậy cách an toàn nhất là tự đối chiếu số liệu của chính nhà mình.
Vì sao dùng thêm 200 kWh có thể làm hoá đơn gấp đôi
Giá điện tính luỹ tiến theo bậc: phần điện dùng thêm luôn rơi vào bậc đắt hơn. Ví dụ một nhà đang dùng 250 kWh/tháng, rồi dùng thêm một máy lạnh 1,5 HP. Theo dữ liệu công suất thiết bị, máy lạnh này tốn khoảng 1,1–1,35 kW khi máy nén chạy. Tính gọn ở 1,2 kW, mỗi ngày máy nén chạy khoảng 5–6 giờ sẽ thêm khoảng 200 kWh mỗi tháng. Tính theo biểu giá 6 bậc hiện hành:
| Sản lượng cả tháng | Tiền điện chưa VAT | Gồm VAT 8% | So với 250 kWh |
|---|---|---|---|
| 250 kWh | 589.600 đ | 636.768 đ | 1,0 lần |
| 350 kWh (+100 kWh) | 907.000 đ | 979.560 đ | 1,5 lần |
| 450 kWh (+200 kWh) | 1.247.500 đ | 1.347.300 đ | 2,1 lần |
Sản lượng tăng 80% (từ 250 lên 450 kWh) nhưng tiền tăng hơn 110%, vì 200 kWh thêm vào toàn nằm ở các bậc 4, 5 và 6. Đây là số minh hoạ, không phải hoá đơn của ai cụ thể.
5 bước tự đối chiếu
Bước 1: xem giá và số ngày của kỳ ghi số
Giá điện không đổi nên không cần nghi ngờ đợt tăng giá nào. Hãy xem số ngày của kỳ ghi trên hoá đơn: cùng thói quen, kỳ 33 ngày ra nhiều hơn kỳ 30 ngày khoảng 10%.
Bước 2: so số kWh, đừng so số tiền
Ghi ra số kWh của 3–4 kỳ gần nhất. Tiền tăng nhanh hơn kWh vì bậc thang, nên chỉ có kWh mới cho thấy nhà bạn dùng thật sự nhiều hơn bao nhiêu.
Bước 3: xem sản lượng theo ngày trên ứng dụng của điện lực
Nhiều điện lực cho khách xem sản lượng từng ngày qua ứng dụng hoặc website chăm sóc khách hàng (khu vực miền Nam có thể dùng ứng dụng CSKH EVNSPC, khu vực khác dùng ứng dụng của điện lực mình). Tìm ngày tăng vọt: nó thường trùng với một đợt khách ở lại, đợt nắng nóng, hoặc lúc mới bật một thiết bị.
Bước 4: đo công suất "nền" khi nhà không dùng gì
Nếu công tơ có màn hình hiển thị tổng kWh, làm như sau:
- Tắt hết thiết bị, chỉ để tủ lạnh. Ghi số kWh trên công tơ.
- Một giờ sau ghi lại lần nữa.
- Công suất nền (kW) = số kWh chênh ÷ số giờ. Ví dụ chênh 0,3 kWh sau 1 giờ nghĩa là đang có khoảng 300 W chạy ngầm.
Tủ lạnh gia đình khoảng 100–150 W khi máy nén chạy và chỉ chạy chừng 30–50% thời gian, nên nền của một nhà bình thường chỉ vài chục đến khoảng một trăm W. Nền vài trăm W trở lên là dấu hiệu có thiết bị chạy ngầm (bình nóng lạnh luôn cắm, máy lạnh hẹn giờ, thiết bị chờ, đường dây rò). Nếu nền thấp mà hoá đơn vẫn cao, vấn đề nằm ở lúc bạn dùng điện, không phải lúc nhà vắng.
Bước 5: vẫn nghi ngờ thì yêu cầu điện lực kiểm tra
Bạn có quyền yêu cầu điện lực kiểm tra, phúc tra công tơ khi nghi ngờ số điện trên hoá đơn. Trước khi liên hệ, hãy chuẩn bị:
- Ảnh hoá đơn các kỳ gần nhất và số kWh từng kỳ (Bước 2).
- Ảnh số công tơ kèm ngày giờ ở các mốc bạn đã ghi.
- Kết quả đo công suất nền (Bước 4).
Nếu không đồng ý với kết quả kiểm tra của điện lực, các bài hướng dẫn pháp luật cho biết bạn có thể đề nghị cơ quan quản lý nhà nước về điện lực tại địa phương (thường là Sở Công Thương) tổ chức kiểm định độc lập, và chi phí kiểm định phụ thuộc vào kết quả. Thời hạn và thủ tục cụ thể thay đổi theo quy định hiện hành, hãy hỏi điện lực nơi bạn ở trước khi làm.
Thiết bị hay làm hoá đơn tăng vọt
Theo dữ liệu công suất trong API của Quản Lý Điện: bình nóng lạnh trực tiếp 2,5–4,5 kW khi đun, bếp từ một vùng nấu 1,8–2,2 kW, máy lạnh 2 HP 1,6–1,9 kW khi máy nén chạy, trong khi quạt chỉ 40–100 W. Một thiết bị công suất lớn bật lâu hơn thường lệ ảnh hưởng đến hoá đơn nhiều hơn hàng chục thiết bị nhỏ. Xem thêm 5 dấu hiệu thiết bị đang ngốn tiền điện, và dùng máy tính tiền điện theo bậc để thử các kịch bản.
Cần nói rõ: hiện Quản Lý Điện tập trung vào phát hiện thiết bị hao điện và giúp bạn hiểu hoá đơn, chưa phải công cụ kiểm tra độ chính xác của công tơ.
Hiểu điện nhà mình, không cần là kỹ sư
Vào danh sách chờ để là người đầu tiên trải nghiệm khi cổng dùng thử mở.