Nhúng ảnh
Dùng lại tự do theo giấy phép CC BY 4.0, giữ dòng ghi nguồn bên dưới.
<img src="https://quanlydien.com/kien-thuc/an-toan-dien/bi-dien-giat-phai-lam-gi/bi-dien-giat-phai-lam-gi.svg" width="800" height="400" alt="Sơ đồ 3 bước khi thấy người bị điện giật: ngắt nguồn điện, tách nạn nhân bằng vật khô, gọi cấp cứu 115">
<p>Ảnh: <a href="https://quanlydien.com/kien-thuc/an-toan-dien/bi-dien-giat-phai-lam-gi/">Quản Lý Điện</a>, CC BY 4.0</p>Thấy người bị điện giật, việc đầu tiên là ngắt nguồn điện bằng công tắc, cầu dao hoặc rút phích; nếu không ngắt được thì đứng trên chỗ khô, dùng vật khô không dẫn điện như gậy gỗ khô, đồ nhựa để tách nạn nhân ra. Sau đó gọi ngay cấp cứu 115, kể cả khi nạn nhân đã tỉnh.
Bước 1: vì sao phải ngắt nguồn điện trước?
Phải ngắt nguồn điện trước vì khi dòng điện còn chạy qua người bị giật, ai chạm vào người đó cũng bị giật lây. Theo bài của Trung tâm Khoa học kỹ thuật an toàn Việt Nam đăng trên trang EVN, sai lầm lớn nhất khi cứu người bị điện giật là không kiểm tra nguồn điện đã ngắt chưa mà kéo nạn nhân bằng tay trần.
- Tắt công tắc hoặc rút phích cắm của thiết bị làm người bị giật, nếu với tới được mà không phải chạm vào nạn nhân.
- Ngắt cầu dao, aptomat của khu vực đó hoặc cầu dao tổng của nhà.
- Dây điện ngoài đường, dây trung thế: không tự tiếp cận, gọi ngay điện lực và 115, giữ người xung quanh tránh xa.
Mỗi nhà nên biết trước cầu dao tổng nằm ở đâu; đây cũng là việc đầu tiên khi nhà bị ngập hoặc có mùi khét từ ổ điện.
Bước 2: không ngắt được điện thì tách nạn nhân thế nào?
Không ngắt được điện thì đứng trên chỗ khô và dùng vật khô không dẫn điện để đẩy nạn nhân ra, tuyệt đối không chạm trực tiếp vào người đang bị giật. Theo bác sĩ trả lời báo Sức khỏe & Đời sống của Bộ Y tế:
- Đứng trên vật cách điện khô như tấm gỗ khô, tấm nhựa, chồng sách báo khô.
- Dùng cán chổi, gậy gỗ khô, ghế nhựa đẩy nạn nhân hoặc dây điện ra xa.
- Không dùng gỗ ẩm, vật ướt, kim loại, vì chúng dẫn điện.
Bước 3: gọi 115 lúc nào?
Gọi cấp cứu 115 ngay khi nạn nhân đã tách khỏi nguồn điện, kể cả khi nạn nhân đã tỉnh và nói chuyện được. Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương giải thích điện giật có thể gây rối loạn nhịp tim, ngừng tim chỉ trong thời gian rất ngắn, và những phút đầu quyết định khả năng sống sót. Nếu nạn nhân ngừng tim, bác sĩ hướng dẫn ép tim liên tục khoảng 100–120 lần mỗi phút cho tới khi nhân viên y tế tới.
Nạn nhân tỉnh thì cho nằm nghiêng, rửa vết bỏng dưới nước mát, động viên và vẫn đưa đi viện. Muốn làm đúng những việc này khi cần, cách tốt nhất là học một lớp sơ cứu có thực hành.
Những việc tuyệt đối không làm khi có người bị điện giật
Những việc dưới đây làm người cứu bị giật lây hoặc làm nạn nhân nặng thêm, theo các nguồn đăng trên EVN và báo của Bộ Y tế:
- Chạm tay trần vào nạn nhân khi chưa chắc nguồn điện đã ngắt.
- Dùng vật ẩm, ướt hoặc kim loại để kéo, gạt nạn nhân.
- Đổ nước muối, chôn nạn nhân xuống đất: đây là mẹo truyền miệng, không có tác dụng và làm mất thời gian cấp cứu.
- Để nạn nhân tự về nhà nghỉ mà không gọi 115 hay đưa đi viện.
Làm sao để trong nhà ít nguy cơ bị điện giật?
Phần lớn tai nạn điện trong nhà phòng được bằng thiết bị chống giật và vài thói quen. Theo EVNSPC, 7 tháng đầu năm 2026 khu vực miền Nam có 21 vụ tai nạn điện làm 14 người chết. Điện lực khuyến cáo lắp thiết bị chống giật (thường gọi là RCD hay ELCB, tự ngắt khi có dòng rò; việc lắp do thợ có chứng chỉ làm), không chạm thiết bị khi tay ướt, và không dùng dây, ổ cắm đã hở, cháy xém. Ổ cắm quá tải khi cắm nhiều thiết bị cùng lúc là rủi ro hay gặp dịp lễ, xem an toàn điện dịp Trung thu; thiết bị công suất lớn gần nước như bình nóng lạnh nên được thợ kiểm tra định kỳ.
Thiết bị hay bị rò điện ra vỏ thường cũng chạy bất thường; các dấu hiệu dễ nhận ra ở bài 5 dấu hiệu thiết bị điện ngốn tiền điện. Các bài khác về phòng tránh điện giật, chập cháy nằm ở mục an toàn điện.